Tuesday, November 24, 2009

Piekeren

Ik heb vannacht weinig geslapen. Ik lag in bed en bedacht het volgende. Er zijn mensen die beweren slecht te slapen als het volle maan is. Waarschijnlijk is dit te verklaren doordat je af en toe gewoon slecht slaapt, en die keren dat het dan volle maan is worden gewoon beter onthouden, omdat het nou eenmaal meer opvalt. Zou zoiets misschien ook voor piekeren gelden? De standaard opvatting is dat je niet kunt slapen omdat je ligt te piekeren. Kan het niet andersom zijn? Je kunt, om wat voor reden dan ook (volle maan?) niet slapen, dus wat doe je dan? Uit verveling ga je maar een beetje liggen piekeren. Je moet toch wat doen om die uren te overbruggen. En als je uren lang de tijd hebt, wordt het statistisch gezien steeds aannemelijker dat gedachten steeds weer terug komen.

Sunday, September 27, 2009

Schattig

Op de middelbare school leerde ik dat jonge dieren en mensen schattige kenmerken hebben (grote ogen, relatief groot hoofd, pluizig vachtje) zodat ze schattig gevonden worden, en dat er daardoor voor ze gezorgd wordt.
Hoewel het aannemelijk klinkt, is het natuurlijk onzin. Er is niets intrinsieks schattigs aan grote ogen of een groot gezicht. Het is gewoon andersom: omdat schattige jonge dieren een pluizig vachtje en grote ogen hebben, vinden we die kenmerken schattig. Waarom vinden we jonge dieren dan wel schattig? Het heeft een duidelijk evolutionair voordeel om jonge soortgenoten schattig te vinden, en kennelijk is dat principe zo krachtig dat het zich naar andere soorten laat generaliseren.

Thursday, September 24, 2009

Zo vader, zo Paul

Een aanpassing van een vriend op de weekkalender op het schoolbord levert een tautologische waarheid op.

Wednesday, May 6, 2009

Begrijpelijke teksten

Goede wetenschappelijke of journalistieke teksten zijn helder. Ze laten niets te raden over en van elk deel moet meteen duidelijk zijn wat de functie in het geheel is. Voor liedteksten geldt dat niet. Ik vind liedteksten het mooist als ik ze net niet helemaal begrijp. Begrijp ik een tekst helemaal, dan vind ik hem meestal te gemakkelijk, begrijp ik hem helemaal niet, dan vind ik hem vaak niet interessant. Pas als ik het vermoeden heb dat er iets belangrijks in een liedje zit waar ik net niet helemaal bij kan, iets dat onder de oppervlakte broeit, dan kan een tekst intrigeren. De Amerikaanse singer/songwriter Whip is in staat zulke intrigerende teksten te schrijven. In het nummer Warbler speelt hij hier zelfs opzettelijk mee: "you can only hear it from a shadow, you can only see it in parts" en "it screams but it will never wake you".

Thursday, March 5, 2009

Roltrappen

Ik hou niet van stilstaande roltrappen. De verwachting van beweging en het uitblijven daarvan voelt vreemd. Ik hou niet van stilstaande mensen op de roltrap, die zich lui naar boven laten slepen.

Ik hou van de lange horizontale rolbanden op Schiphol, waar je zonder extra inspanning twee keer zo hard kunt lopen (als zwemmen met zwemflippers aan je voeten). Ik hou van het waarschuwende "Mind your step!" aan het einde van die banden.

Tuesday, January 13, 2009

IJs, pi en fysische constanten

Ik heb ooit een fysicus horen beweren dat het maar goed is dat pi tussen 3 en 4 ligt, anders zou het heelal niet mogelijk zijn. Ik vind dat een vreemde uitspraak. Het lijkt nu min of meer toevallig dat pi daar ergens ligt. Alsof ooit een grote kosmische dartpijl op 3.14 is geland. Hoera, nu kan er een heelal ontstaan! Ook kun je je natuurlijk afvragen of pi wel zou bestaan, als er niet eens een heelal is. Zo bezien is de uitspraak “het is maar goed dat er een heelal is, anders zou pi niet op 3.14 liggen” net zo waar en zinvol.

Water heeft de eigenschap dat het zijn grootste dichtheid bij 4 graden Celsius heeft. Door deze eigenschap (ik maak niet de fout te zeggen “toevallige eigenschap”) komt het dat ijs op het oppervlak van water ontstaat. Als water “gewoon” bij 0 graden Celsius de grootste dichtheid zou hebben, dan moet eerst al het water bevriezen voordat we op het bovenste laagje zouden kunnen schaatsen. Dat ijs aan het oppervlak ontstaat nemen we echter als volkomen vanzelfsprekend aan. Terecht dus, omdat elke andere situatie precies even vanzelfsprekend zou zijn. We kennen immers geen ander heelal om het onze mee te vergelijken.

Dat deze stoel en laarzen mooi in het winterse kleurenspectrum liggen, dat vind ik dan weer erg toevallig.